زندگی نامه حاج میرزا احمد دشتی نجفی گنخکی به مناسبت چهلمین روز درگذشت

زندگینامه حضرت آیت الله حاج میرزا احمد دشتی نجفی گنخکی

« ساعه من عالم یتکی علی فراشته ینظر فی علمه خیر من عباده العابد سبعین عاماً»

دشتی تو را به سینه خود چون صدف گرفت *** وقتی تو را چون گوهر تابان به کف گرفت

دشتی که خاک پاک شما بوده، ای بزرگ *** از حسن تو به وسعت ایران شرف گرفت

نشناختند قدر تو را در دیارمان *** قم آمد و وجود تو را صدف گرفت

نفرین به رسم و شیوه ی این روزگار باد *** یک قرن گنج معرفتت را خزف گرفت

سید محمدرضا هاشمی زاده

     تولد

در سال 1287 ه.ش همچنان که ملا حسن دست به آسمان برداشته بود و بی بی نساء، آرزوی فرزند سالم و صالح دیگری را در دل می پروراند ، پسری شیرین و جذاب و دوست داشتنی به این خانواده روحانی افزوده شد. شاید در آن روز و آن ساعت ، هیچ کس فکر نمی کرد که همین کودک زیبا و جذاب، چند دهه بعد ، نه تنها سبب افتخار کاکی و دشتی و بوشهر، بلکه مایه افتخار جامعه اسلام و تشیع خواهد شد.

          میرزا احمد، فرزند آخوند ملا حسن گنخکی ، فرزند حاج حسن ، فرزند ابراهیم ، فرزند غلام، فرزند حاجی بزرگ است.

ایشان زمانی که پدرش به خواهش خان وقت کاکی و عده ای از مومنین این شهر برای چند سالی در کاکی توقف نمود ، در همین جا متولد شد.

پدرش علامه ملاحسن گنخکی از فقها و علمای شهیر دشتی است. وی در سال 1273 ه.ش در روستای گنخک متولد شد. بعد از خواندن مقدمات علوم دینی به نجف اشرف رفت. و از علمای مشهور آن روز نجف اشرف از جمله آیت الله شیخ علی قوچانی (شاگرد صاحب کفایه)، فقه و اصول و سایر علوم و فنون آموخت. و بعد از اینکه دروس حوزوی را تا سطح خاصی دنبال کرد، به دشتی مراجعت نمود و در شهر کاکی سکونت اختیار نمود و تا زمانی که از کاکی به گنخک نرفته بود، کارش نشر احکام دین و اقامهی جماعت بود.

           وی در مبارزات سیاسی ، اجتماعی در دشتی نقش ارزنده ای ایفا نموده است. چنانکه در قیام جنوب نه تنها فتوای جهاد علیه انگلیسی ها داد، بلکه خود نیز لباس رزم پوشید و به همراه عده ای از جمله حاج میرزا محمود دشتی از گنخک رؤسا، آقای شیخ عبدالعلی از زیارت ، آقای شیخ ابراهیم سرمستانی از سرمستان، آقای شیخ ابراهیم بحرانی از دیر و آقای سید حسن بن آقا علی بن آقا محمد امین از کاکی به قصد رزم حرکت کرد؛

در مقام دفاع با اردوی انگلیسی ها که در بندر بوشهر پیاده شده بودند، جنگیدند و مثل یک نیروی چریکی و مسلح، تفنگ بدست با نیروی علم و تقوا با دشمن مبارزه کردند.

مادر ایشان سیده جلیله، مرحومه بی بی نساء، صبیه مرحوم سید محمد حسینی دشتی و خواهر علامه سید عباس مجاهد بود. این بانوی وارسته که در تقوا و پاکدامنی، زنی نیکو و صاحب کمال بود، صاحب فرزندانی شد که هر کدام به سهم خود خدماتی به اسلام و مسلمین کردند.

برادران و خواهران

میرزا احمد 2 برادر و 4 خواهر داشته است که اسامی این بزرگواران بدین شرح می باشند؛ برادران وی مرحوم میرزا محمد و مرحوم میرزا جواد هستند که هر دو در وادی السلام نجف اشرف مدفون هستند و چهار خواهر ایشان نیز عبارتند از: مرحومه سکینه (زوجه مرحوم حاج سید عباس مجاهد و مادر مرحوم حاج سید علی حسینی معروف به حاج سید علی قمی)، مرحومه فاطمه (زوجه مرحوم عالی بن زایر ابراهیم بن حاج حسن بن ابراهیم بن غلام بن حاجی گپ) مرحومه خدیجه (والده حضرت آیت الله حاج سید مصطفی حسینی بوشهری و حاج سید مرتضی حسینی می باشد) و مرحومه مرضیه (زوجه مرحوم ملاحسین بن عالی بن نور محمد مسیله ای)

فرزندان

میرزا احمد دارای 6 فرزند پسر و 2 دختر می باشد که اسامی آنها به شرح ذیل می باشد.

فرزندان ذکور:

     میرزا محمد تقی، میرزا محمد حسن، میرزا محمد باقر، میرزا محمد علی، حاج میرزا محسن و حاج میرزا محمد حسین.

    همچنین دو دختر بنام زکیه (همسر حجت الاسلام و المسلمین حاج میرزا ابراهیم دشتی، متخلص به منهاج) و صدیقه (همسر میرزا مهدی دشتی برادر میرزا ابراهیم) دارد که هر دو داماد وی فرزندان مرحوم، میرزا جواد، برادر آیت الله حسینی دشتی می باشد که مثال پدر در زهد و پاکدامنی زبانزد خاص و عام هستند.

ورود به مکتبخانه

ملاحسن گنخکی و همسرش از آنچه که لازم بود به میرزا احمد بیاموزند ،فروگذار نکردند، میرزا احمد در سن 6 سالگی (سال1293 هـ .ق) وارد مکتبخانه شد و زیر نظر مکتبدار دلسوز، مسائل دینی را فرا گرفت و چون خود نیز دارای حافظه و استعداد کم نظیری بود، ملا حاج قاسم بار ها به پدرش گوشزد کرده بود که به این کودک عنایت خاص داشته باشد و در قدر و منزلت، او را بزرگ بشمارد. و با لحنی صریح به وی گفته بود از نظر حافظه و استعداد نه تنها بر همه فرزندانت، که بر دودمانت برتری دارد و آینده اش بسیار درخشان است.

اساتید بومی

1. حاج سید علی نقی دشتی

     نخستین عالم و دانشمندی که به عنوان استاد رسمی حوزه ای زیر بنای گنجینه علمی و فقهی آیت الله حاج میرزا احمد دشتی را بنا نهاد و به ایشان علوم مختلف را آموخت و به نبوغ علمی ایشان پی برد، آیت الله حاج سید علی نقی دشتی است که در سال 1290 هجری قمری در روستای میانخره از توابع دشتی متولدشد. پدر ایشان حاج سید محمد که خود از علمای برجسته و عارفی وارسته بود و تحصیل در حوزه علمیه کردوان که در آن موقع منطقه ای از مناطق دشتی بود در محضر عالم بزرگ و مجتهد مسلّم حاج شیخ نبی بحرانی این عالم دانشمند که اصالتاً اهل دشتی و ساکن بحرین بود به بردخون آمد و در آنجا حوزه علمیه بزرگی تاسیس کرد و حدود دویست نفر از شخصیت های بزرگ علمی از محضر او کسب فیض کردند و درجات عالیه نائل شدند.

2.ملا حسین فقیه حسنانی

     فرزند زایر غلام و متولد فقیه حسنان، محله ی باغ کاکو فردی با سواد بوده و شاگردانی تربیت کرده است. یکی از مشهور ترین شاگردان ایشان حاج میرزا احمد دشتی است.

3.آخوند ملا فتح الله دشتی

     از طایفه ی خواجه های دشتی و فرزند مظفر در مسیله ی کوسه بخش کاکی متولد شد. خواندن و نوشتن را در زادگاهش فرا گرفت . سپس راهی نجف شد مدتی از محضر علماء آنجا بهره برد سپس به دشتی بازگشت. از خصوصیات بارز ایشان زهد و تقواست. بسیار مورد احترام بوده و مردم هنگام اختلافات به ایشان رجوع می کردند. وی سرانجام در سال 1357 ق در حدود 97 سالگی درگذشت و جنازه اش به نجف انتقال و در وادی السلام به خاک سپرده شد.

اساتید در نجف        

       1. آیت الله العظمی سید ابوالقاسم خویی

    فرزند سید علی اکبر بن میرهاشم موسوی خویی، از مفاخر بزرگ جهان تشیع و از مشاهیر فقه و اصول و از مدرسان پر آوازه حوزه علمیه نجف اشرف و از مفسران و قرآن پژوهان عالیقدر اسلام

2. آیت الله سید محسن طباطبائی حکیم

از فقها و مراجع بزرگ مجاهد شیعه عراق در قرن چهاردهم هجری در 1306 ق در شهر نجف اشرف به دنیا آمد. پدرش حاج سید مهدی حکیم مرجع تقلید شیعیان بنت جُبَیل لبنان بود.

3 . آِیت الله سید محمود شاهرودی

    هرچند فقیه فرزانۀ شاهرود هرگز در اندیشه شهرت نبود و آن را مایۀ بازماندن از پژوهشهای ژرف می دانست ولی دانش فراوان و پرهیزگاری بسیار سرانجام وی را بلند آوازه ساخت.

4. آیت الله العظمی آقا ضیاءالدین عراقی

 علی، معروف به ضیاءالدین فرزند آخوند ملا محمد کبیر سلطان آبادی (عراقی) در سال 1278 ق در محله حصار قدم سلطان آباد (اراک) به دنیا آمد. ملا محمد پدر آقا ضیاء (م1290 ق) در عصر خود، عالمی بزرگوار و فقیهی وارسته بود و به تقوا و به پرهیزگاری شهرت داشت. آقا ضیاءالدین دارای هوش سرشار و استعدادی فوق العاده بود، از چهره های سرشناس و معاصر آقا ضیاءالدین می توان به آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی (م 1365ق) شیخ محمد حسین اصفهانی معرف به کمپانی (م 1355ق) و میرزای نائینی (1355ق) اشاره کرد .

شاگردان آقا ضیاءالدین

   از میان انبوه شاگردان ایشان به چهره هایی بر می خوریم که از نظر علم و تقوا، در افق بالا تری قرار دارند:

1- آیت الله سید محسن حکیم (م 1390 ق) از مراجع بزرگ شیعه 2- آیت الله سید محمد تقی خوانساری (م 1371 ق)3 - آیت الله سید احمد خوانساری (م1405 ق)4 - آیت الله سید ابوالقاسم خویی (م 1413ق) 5- آیت الله سید محمود شاهرودی( م1394 ق) 6- آیت الله سید عبدالله شیرازی (م1405 ق) 7- آیت الله سید عبدالهادی شیرازی (م 1383 ق) 8- آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی ( م 1414 ق) 9- آیت الله محمد هادی میلانی (م 1395ق) 10- آیت الله سید شهاب الدین مرعشی (م 1411ق) 11- آیت الله آقا میر سید علی یثربی کاشانی (م 1379 ق) 12- آیت الله شیخ محمد تقی بهجت

5. سید عبدالهادی شیرازی

       سید عبدالهادی شیرازی در سال 1305 هـ ق. در شهر سامرای عراق دیده به جهان گشود . او در خاندانی مشهور به علم فقاهت به دنیا آمد. پدر بزرگوارش آیت الله سید اسماعیل شیرازی بود.

«مرجعیت»

   مقام بلند علمی و تدوین و ورع ایشان باعث شد که بعد از رحلت آقا سید ابوالحسن اصفهانی و آقا سید حسین قمی، خواص بر زعامت عامۀ ایشان متفق شوند.

6.آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی

در سال 1284 ق، در روستای « مدیسه» لِنجان، از توابع شهر اصفهان، کودکی پا به عرصه وجود نهاد که توانست قله های علم و تقوا را فتح کرده و عهده دار مرجعیت شیعه شود.

تبلیغ جهانی 

آیت الله سید ابوالحسن تبلیغ اسلام را منحصر در کشور عراق نکرده بود، بلکه ایشان در حدود چهار هزار وکیل در ایران، افغانستان، سوریه، لبنان، کویت و دیگر نقاط جهان داشت و به وسیله آنان، می توانست پیام خود را به مسلمانان و مقلّدانش  در این کشور ها رسانده و از مشکلاتشان با خبر شود و نیازمندی هایشان را برآورده سازد. آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی ، با برخورداری از علوم الهی و احاطه بر فقه و احکام اسلامی، مانند استادان فرزانه اش، فقه سیاسی را جزئی جدایی ناپذیر از تمامی فقه اسلامی می دانست.

7. آیت الله حاج شیخ محمد کاظم شیرازی

   آیت الله حاج شیخ کاظم شیرازی در سال 1290 هـ . ق، در شیراز زاده شد، آن فقیه بزرگ، از یاران و اعوان زعیم علی الاطلاق شیعه آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی بود و در زمان مرجعیت آن مرجع بزرگ، از علمای مطرح حوزه نجف به شمار می رفت.

اجتهاد

      پس از سالها تلاش، سخت کوشی و علم آموزی و بعد از گذراندند و دروس خارج فقه و اصول توسط آیات عظام و حجج اسلام: سید ابوالحسن اصفهانی(ره) و سید عبدالهادی شیرازی و... در سن 30 سالگی، اجتهاد مسلم آیت الله دشتی نجفی مورد تأیید قرار گرفت؛ همچنان که آقای حاج محمد شریف رازی در کتاب گنجینه دانشمندان، به وضوح این نکته مهم را نیز روشن ساخته و خاطر نشان می کند که:« حاج میرزا احمد بن علامه آیت الله ملا حسن دشتی نجفی بعد از فراغت از سطوح و در محضر آیات عظام و اساتید والا مقام نظیر میرزا ابوالحسن مشکینی و آیت العظمی اصفهانی و آیت الله ضیاءالدین اراکی و آیت الله حاج شیخ کاظم شیرازی و آیت الله حاج کاظم شیرازی آیت الله میرزا عبدالهادی شیرازی استفاده کرده تا به مدارج عالیه، اجتهاد و فقاهت نائل و آیات نامبرده علم و کمال و اجتهاد ایشان را گواهی کرده و اجازاتی مرقوم نمودند که نگارند آنها را دیده ام.»

تدریس

    آیت الله دشتی نجفی «مدظله العالی» بعد از سالها تحصیل در حوزه شریف نجف اشرف، به عنوان یکی از مدرسین مطرح حوزه علمیه امر تدریس را با جدیت و نظم خاصی شروع کرد و از همین طریق نیز به تربیت شاگردان بی شماری پرداخت که اکنون هر کدام در جای جای عالم اسلام مشغول خدمت بوده و بعضاً از مدرسان بزرگ حوزه علمیه نجف اشرف و قم هستند.

بازگشت به ایران

آیت الله دشتی نجفی پس از حدود نیم قرن اقامت در عراق و تحصیل و تدریس دروس حوزوی، در سال 1350 هـ .ش به دلیل فشار و اذیت دولت عراق بر شیعیان و ایرانیان مقیم عتبات عالیات به ایران مراجعه فرمودند. معظم اله، این بار راهی حوزه علمیه قم شدند تا به تربیت طلاب مکتب جعفری (ع)همت گمارند.

  این فقیه عالیقدر، در قم نیز به تدریس دروسی چون: کفایتین، خارج فقه و اصول پرداختند و موفق شدند شاگردان زیادی را تربیت نمایند.

تالیف

 وی پس از سفر به ایران و اقامت در شهر مقدس قم، چندین سال عمر گرانبهای خویش را صرف نگارش کتابی در شرح روضه البهیه اثر شهید ثانی نمود که شرحی بر لمعه می باشد.

    اثر گرانسنگ آیت الله میرزا احمد دشتی نجفی با عنوان «شرح الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه»کتابی است که اکنون در پنج جلد چاپ و منتشر شده است و با نهایت دقت و تامل، غوامض و ابهامات کتاب شهید ثانی را با قلمی عمیق و علمی مکشوف نموده است.

ویژگی های فردی

معظم اله در زهد و ورع و پارسایی و صبر، کم نظیر است. علاقه ای فراوان به پیامبر و ائمه معصومین(ع) و سادات داشتند و همواره مشغول خواندن اذکار و اوارد  بودند. بسیار ساده زیست بود و از زخاف دنیا پرهیز می کرد. همین صفات و فضایل و نیز مرتبه بالایی که در فقه داشتند باعث شده که ایشان بسیار مرود ارادت و توجه مؤمنین قرار گیرد تا جایی که خانه و مجلس اش همواره مملو از جمعیت مشتاق و مؤمنین بزرگوار باشد.

خدمات و آثار

  1. تالیف کتاب ارزشمند شرح روضه البهیه در پنج جلد2. تدریس در حوزه های علمیه نجف اشرف و قم مقدس 3. تاسیس مدرسه علمیه امام عصر با حدود هشتاد حجره در قم 4.احداث مسجد و حسینیه در روستای گنخک شیخ ها5. تاسیس مدرسه علمیه کنگان    

6 . تاسیس مدرسه علمیه خورموج 7. تاسیس و راه اندازی خانه های قرآن در منطقه دشتی 8. اهداء زمین ساختمان کانون قرآن ( جـنـات الـنـعـیـم) کاکی

مؤسسه قرآنی مردمی جنات النعیم کاکی

/ 0 نظر / 137 بازدید